Burgerschap? Gewoon doen!

Burgerschap? ‘We zijn er mee bezig’, ‘We hebben het op orde’ of ‘We gaan daar volgend jaar mee aan de slag.’ Dit zijn de drie meest gegeven reacties als we met scholen in gesprek gaan over de nieuwe wet burgerschapsonderwijs. Het belang van burgerschap en al haar facetten wordt zeker niet ontkend, maar de ‘hoe dan’ lijkt soms minder voor de hand liggend.

Sociaal emotionele ontwikkeling

Vanaf 2015 is er met de wet sociale veiligheid op school veel ruimte gekomen voor sociaal emotionele ontwikkeling. Het beeld van de school als plek om alleen te leren lezen, rekenen en schrijven lijkt al langer achterhaald. De school heeft een rol als co-opvoeder, compleet met visie, kernwaarden, leerlijn en maatschappelijke projecten. Met de huidige aanscherping op de wet burgerschapsonderwijs lijkt het net alsof school er nóg meer sociale en opvoedingstaken bij krijgt. Welke burgers wil jouw school afleveren aan de maatschappij en hoe richt je je onderwijs daarop in?

Burgerschap

Vanaf 2017 begon deze burgerschapstrein op het onderwijs af te denderen met als grote finale de verankering in de wet in augustus dit jaar. Scholen zijn nu vrijwillig verplicht om op een constructieve manier te werken aan een burgerschapsvisie en curriculum. Maar deden scholen dat dan niet al? Zijn scholen vanaf nu ook verplicht om het meetbaar te maken? Kun je goede burgers examineren? En hoe strookt dit stukje moraliteitseducatie eigenlijk met de vrijheid van onderwijs? Allemaal vragen die het omarmen van dit burgerschap-avontuur niet echt makkelijk maken.

Hoe dan?

Wie echter goed naar de huidige aanbevelingen en adviesdoelen kijkt, zal het opvallen dat er naast belangrijke kennisdoelen veel vaardigheden en ontwikkelopgaven worden benoemd die prima aansluiten bij de huidige lessen, projecten en schoolactiviteiten. Kort gezegd, de meeste scholen behalen bewust en onbewust al heel veel van de burgerschapsdoelen die worden omschreven. Maar hoe maak je het inzichtelijk? Hoe maak je expliciet wat je dus impliciet al doet én hoe vang je dit dan vervolgens in een visie en een overzichtelijke (leer)lijn?

Deze ‘hoe dan’ kan een stuk eenvoudiger zijn dan je denkt. Elke school heeft al pijlers, kernwaarden, visies en ambities. Dit zijn doorgaans dezelfde waarden die de fundamenten voor het burgerschapscurriculum vormen. Breng samen met jullie team in kaart wat jullie school al doet. Maak vervolgens inzichtelijk waar (eventuele) hiaten zitten en vul aan waar jullie dat nodig en belangrijk vinden!

Klimaat, visie en draagkracht

Tot slot wordt er over burgerschap ook gezegd: Het is een schoolklimaat. Iedereen bouwt mee. Directie, docenten, conciërges, overblijfkrachten, ouders, leerlingen, de buurt, alle betrokkenen! Het geheim van een breed gedragen burgerschapsvisie begint bij de gezamenlijke noodzaak. Het burgerschapsklimaat zijn jullie zelf. Zorg daarom dat maatschappelijke thema’s ook bij het team bespreekbaar zijn en blijven. Ieders mening heeft bestaansrecht maar leg dit altijd langs de meetlat van de schoolvisie. Durf te benoemen waar je individueel voor staat maar bovenal waar jullie als professioneel team voor staan en draag dit samen uit. Zo werk je gedurende het hele jaar aan de doorlopende burgerschapsleerlijn, impliciet en expliciet, in kringgesprekken, de koffiekamer en op het schoolplein, van maandagochtend tot vrijdagmiddag. Burgerschap? Gewoon doen! Of misschien beter gezegd; Burgerschap?
Gewoon samen doen!

Benieuwd naar welke burgers jullie nu al bakken? En behoefte aan een eenvoudige en leuke manier om samen te onderzoeken hoe jullie er voorstaan in verhouding tot de huidige domeinen, doelen en adviezen?
Check onze BurgerschapsTool en breng burgerschap letterlijk samen in beeld!

Burgerschap

Meer informatie Burgerschap?
Gewoon doen!
Burgerschap?
Gewoon doen!

BURGERSCHAP

Burgerschap staat in de lijst van vier grote thema’s voor het onderwijs. Sinds augustus 2021 wordt er van scholen verwacht om hier concreet invulling aan te geven. In het kader van ‘Burgerschap? Gewoon doen!’ ontwikkelt de Respect Foundation toegankelijke, praktische producten om het onderwijs te ondersteunen in deze burgerschapsopdracht.

starterskit

Met de burgerschap starterskit (PO) maak je kennis met de inhoud van burgerschap, krijg je concrete tools om een vliegende start te maken met het burgerschapsbeleid van jullie school, én breng je in kaart wat je al doet. Wil jij een goede basis leggen voor een leerlijn vol burgerschap? Wacht niet langer en ga aan de slag met de Burgerschap? Gewoon doen! starterskit.

Burgerschap starterskit
“Gewoon lekker simpel invullen in een paar concrete stappen!”

– leerkracht groep 7/8 over het Burgerschap spel

Burgerschaptool

Video afspelen
Met de BurgerschapTool breng jij samen met je team jullie burgerschapsonderwijs in kaart. Koppel domeinen en doelen eenvoudig aan projecten, lessen en methoden. De tool geeft inzicht in wat je al doet, wat je nog kan aanvullen en hoe jullie curriculum aansluit bij de huidige burgerschapsopdracht.

Kijk de BurgerschapTool in één minuut!

DE BURGERSCHAPSMARKT

Op de BurgerschapsMarkt kun je gemakkelijk aanbod vinden met betrekking tot burgerschap. Op de markt kan je rondneuzen of gericht zoeken door filters te gebruiken.
Iets gevonden wat past in jullie schoolbeleid? Met één druk op de knop kom jij in contact met de aanbieder!

Heb jij lessen, programma’s, projecten of initiatieven die binnen burgerschap vallen? Meld je aan en doe mee op de BurgerschapsMarkt!

BurgerschapsMarkt

Neem contact op!

We zijn altijd opzoek naar schoolteams van het PO die willen pionieren met de tool én docenten uit het VO die willen meedenken over de vertaalslag voor het voortgezet onderwijs.